65 yaşındaki üst düzey yönetici A.C’nin üç fabrikası vardı. Her sabah 04.00′te fabrikaları dolaÅŸmaya baÅŸlıyor, en ufak ayrıntılar karşısında sinirleniyor, ayrıntıları CEO’larıyla tartışıyordu. Ardından kalp çarpıntıları baÅŸladı. Ancak check up’larda saÄŸlığıyla ilgili bir sorun tespit edilmedi. Dr. Tanju Sürmeli, A.C ile tanıştığında yaÅŸadıklarını şöyle anlatıyor: “Bir doktor arkadaşımın aracılığıyla bana geldi. HerÅŸey gözüne batıyordu. Hayatının en güzel dönemini sıkıntı, stres içinde geçirmeyi tercih etmiÅŸ gibiydi. EEG’sini çektik. SaÄŸ ve sol beyin arasındaki elektrik akımının düzgün geçmediÄŸini tespit ettik. Olmaması gereken ÅŸekilde beyin ayrıntıları görüyordu. Ana hatı görmüyordu. Çok ünlü bir iÅŸadamı olduÄŸu için 30 seansı evinde uyguladık. Åžimdi üç gün çalışıp, üç gün Bodrum’da yaşıyor. Bir de yat aldı kendine. CEO’ları fırçalamayı bıraktı.”

Oyun başlıyor

1960′lı yıllarda ABD’de Chicago Ãœniversitesi Tıp Fakültesi’nde geliÅŸtirilen ve 2001′den bu yana Türkiye’de uygulanan “Nörofeedback” yöntemiyle beyindeki elektriksel aktivitedeki düzensizlikler, saç deri üzerine yerleÅŸtirilen küçük elektrotlar yardımıyla EEG adı verilen cihazla dijital ortamda kaydediliyor. Yarım saatlik seanslarla beynin elektriksel akımını düzenleyen EEG çalışıyor. KiÅŸinin elektrik akımı bilgisayar ekranına yansıdığında küçük bir oyun baÅŸlıyor. Bu oyundaki en önemli ÅŸey dikkatini yoÄŸunlaÅŸtırıp elleri kullanmadan düşünce gücüyle oyundaki karakteri hareket ettirebilmek ya da doÄŸru taşı doÄŸru yere koyabilmek. Nörofeedback yöntemi böylece beynin elektriksel aktivitesini, beyni eÄŸiterek düzenliyor.

Ä°statistiksel analiz

Uzun yıllar ABD’de yaÅŸadıktan sonra Türkiye’ye dönen ve Esentepe’deki YaÅŸam SaÄŸlık KliniÄŸi’nde bu yöntemi uygulamaya baÅŸlayan Dr. Tanju Sürmeli, beyindeki elektriksel akımın bireyleri farklı kıldığını söylüyor. Bu farklılıkların ölçümlenebildiÄŸini vurgulayan Dr. Sürmeli sözlerini şöyle sürdürdü: “Ölçümlerken beynin elektriksel akımını EEG ile dijital ortamda kaydediyoruz. Bilgisayar ortamındaki veri tabanında istatistiksel bir analizden geçiriyoruz. Normal elektriksel akım ile karşılaÅŸtırıyoruz. Burada elektriksel akımdaki normaldan sapmaları, deÄŸiÅŸkenlikleri ortaya çıkarıyoruz. Bazen beynimizdeki elektriksel akım yanlış yerde daha fazla artmış ya da olması gerekenden daha az bulunuyor. Bu da beynin iÅŸlevini deÄŸiÅŸtiriyor. Bunu tespit etmemiz gerekiyor.”

Beynin ön bölgesi önemli

Beynin ön kısmının saÄŸ bölümünde dikkat, planlama, organizasyon ve gelecek kararlarını verebilmek için çok önemli olduÄŸunu söyleyen Dr. Tanju Sürmeli, beynin ön kısmının sol bölümünde ise anlık hafıza ve bireylerin kendini ifade etme gücünün yer aldığını belirtti. “Beynin iÅŸlevleri düzgün çalışmadığı zaman kırmızı ışık yanmıyor ya da bu bölgeyi deÄŸiÅŸtir uyarısı vermiyor. Ne veriyor? Bu elektriksel akım düzgün olmazsa sıkıntılar baÅŸlıyor” diyen Dr. Tanju Sürmeli, bu sıkıntıları azaltabilmek için beyindeki düzensizlikleri tekrar düzenli hale getirmeyi öğreten nörofeedback yöntemine ihtiyaç duyulduÄŸunu anlattı.

NASA laboratuvarlarından çıktı

23 ‘Ãœst düzey’e uygulandı

NÖROFEEDBACK yöntemi 1960′lardan beri dünyada uygulanıyor. Ä°lk bilimsel çalışmalar ise NASA laboratuvarlarından çıktı. Pilotlar üzerinde uygulanan bu yöntemle en iyi pilot öğretmeninin beyin dalgalarına bakılarak ayırt edildiÄŸi belirtiliyor. Bugün Kanada, Avrupa, Uzak DoÄŸu ve Rusya’da yaygın olarak kullanılıyor. Hatta Fortune Dergisi’nde ilk 500′e giren ÅŸirketlerin en üst düzeyindeki 23 yöneticisine uygulandı. Dikkat ve konsantrasyonu artırmak üzere uygulanan 20 seanslık EEG eÄŸitimi ile 23 yöneticide ‘Pick performans (Doruk performans)’ düzeyine ulaşıldı. Bunun üzerine 39 üst düzeye daha uygulanan nörofeedback yönteminde odaklanmış konsantrasyonda yüzde 70′e varan artış gözlendi. Bu kiÅŸilerin yıl sonu kazançlarına bakıldığında da bir önceki yıla oranla artış olduÄŸu farkedildi.

Karar verme yetisi artıyor

DR. Tanju Sürmeli, nörofeedback seanslarının sonunda uluslararası bilimsel makalelerde yayınlanan sonuçları şöyle sıralıyor: “Bu çalışmanın sonunda beynin performansı artıyor. Karar verme yetileri daha düzgün, daha saÄŸlıklı oluyor. Düzgün kararlar verdiÄŸi gibi tehlikenin nerede olduÄŸunu görmesi netleÅŸiyor. ‘Åžu an bu parayı buraya yatırmak doÄŸru mu deÄŸil mi’ sorusuna cevap verecek risk alma mekanizmasını doÄŸru karar verecek yönde çalıştırıyor.

Alkol problemi olan

CEO’lar geliyor

Dr. Tanju Sürmeli, alkol problemi olan CEO’ların da son dönemde bu yöntemle tedavi olmak için baÅŸvurduÄŸunu belirtiyor. Alkolün karar verme mekanizmalarını etkilediÄŸini belirten Dr. Sürmeli, “Alkol problemi olan yöneticilerde yüksek beta dalgalarının çok yüksek olduÄŸunu gördük. Beta dalgalarının yüksekliÄŸinin yarattığı gerilimi alkol yumuÅŸatıyor. Burada da beynin elektriksel aktivitesini düzenliyoruz” dedi.